PTEN Hamartoma Tümör Sendromu (PHTS)

Cowden (CS), Bannayan-Riley-Ruvalcaba (BRRS), Proteus (PS) ve Proteus-like sendromlarını içine alır. Cowden sendromu, multipl hemartomalar ve troid, meme ve endometriumun benign ve malign tümörleri için artmış risk ile karakterizedir. Yirmili yaşların sonlarında başlayan hastalığa sahip olgularda makrosefali, trichilemmoma ve papillomatöz papüller gözlenir. Bu kişilerde yaşam içerisinde tiroid kanseri (folliküler, nadiren papiller) gelişme riski %10, endometrium kanseri gelişme riski %5-10 iken meme kanseri gelişme riski %25-50 arasında değişmektedir.

Bannayan-Riley-Ruvalcaba; makrosefali, intestinal hemartömatöz polipozis ve glans peniste pigmente maküller ile kendini gösterir. Proteus sendromu;  konjenital anomaliler ve birden fazla dokunun aşırı büyümesi ile epidermal nevüs, bağ dokusu nevüsü ve hperostozisi içeren kompleks ve değişken bir hastalıktır. 

PTEN hamartoma tümör sendromu tanısı sadece PTEN gen mutasyonunun saptanması ile konabilir.


MOLEKÜLER GENETİK TANI


PTEN DNA Analizi

Klinik olarak tanı konan CS'li hastaların %85'inde, BRRS'li olguların ise %65'inde PTEN mutasyonları saptanabilmektedir. Mutasyon tanımlanma oranları Proteus-like ve PS sendromları için ise sırasıyla %50 ve %20'dir.

Delesyon/Duplikasyon Analizi

Southern blot, multiplex ligation-dependent probe amplification (MLPA), quantitative PCR, real-time PCR gibi PCR tabanlı testler ile  PTEN gen delesyonları ve yeniden düzenlenmeleri tanımlanabilir.

BRRS'li hastaların %10'unda DNA dizi analizinde saptanması mümkün olmayan büyük delesyonlar veya total gen delesyonlarına sahiptir. CS'li olgularında ise ilk başlarda büyük delesyonlar bulunmadığı düşünülse de daha sonra bazı olgularda saptanmıştır.

Araştırma Testleri 

 PTEN geni ekzon ve ekzon-intron birleşimlerinin incelendiği ve normal bulunduğu olguların %10'unda promoter bölgesinde mutasyonlar gözlenmiştir. 

 PTH sendromlu hastalarda uygulanan moleküler genetik testler

 Gen

 Test

 Mutasyon tipi

Mutasyon saptanma oranı (%)

CS

BRRS

PLS

PS

 PTHS

 DNA  dizi analizi (sekans)

 Sekans değişiklikleri

80

60

50

20

 Delesyon/duplikasyon analizi

 Total gen veya ekzon delesyonları

 -

11

-

-

 Promoter analizi

 Promoter mutasyonları

 10

 -

 -

-