Nörofibromatozis Tip II (NF2)

 Hastalık; tinnitusa neden olan bilateral vestibular schwannomalar, işitme kaybı, denge bozukluğu ile karakterizedir. Ortalama başlangıç yaşı 18-24 olup genellikle 30 yaşına kadar bilateral vestibular schwannoma gelişimi gözlenir. Ayrıca; kranial ve periferik sinir schwannomaları, meningioma ve nadiren de ependimoma ve astrositoma gözlenebilmektedir. Poterior subkapsüler lens opasiteleri bazı olgularda hastalığa ilişkin ilk klinik bulgu olabilir. Çocukluk çağında ortaya çıkan mononöropatinin progresyonuna bağlı tutulum bölgesine göre fasiyal paralizi, strabismus veya el/ayak düşüklüğü gelişebilir.

NF1 hastalarında tanı genellikle klinik olarak konulmaktadır. Hastalıkla bağlantılı olduğu bilinen tek genetik bölge NF2 genidir. Moleküler genetik testler NF2 geni DNA dizi analizi ve delesyon/duplikasyon analizini kapsar. Bazı hastalarda; NF2 bölgesini içine NF2 bölgesinin fonksiyon kaybına neden olan ve sitogenetik olarak saptanabilecek delesyon, dengeli translokasyon ve ring kromozom oluşumu kromozom analizi ile tanımlanabilir. Ayrıca, FISH analizi ile ekzon delesyonları ve total gene delesyonları da belirlenebilir.


MOLEKÜLER GENETİK TANI


NF2 DNA Analizi

 Mutasyon oranları; aile öyküsünün pozitif olup olmamasına göre değişiklik gösterir.

  • Aile öyküsü bulunan kişilerin %73'de periferik kan örneklerinde gerçekleştirilen DNA dizi analizi (sekans) ile NF2 gen mutasyonları tanımlanabilmektedir.
  • İzole olgularda ise bu oran %60'lara inmektedir.
  • Somatik mozaisim nedeniyle hastaların yaklaşık %25-35'inde mutasyonların saptanması mümkün olmamaktadır. Periferik lenfositlerde mutasyonu taşıyan hücreler %10'dan fazla ise ancak bu durumda tanımlanabilmektedir. Bu nedenle tümör dokusundan yapılan çalışmalar daha doğru sonuçlar sağlamaktadır.

Delesyon/Duplikasyon Analizi

NF1'li hastaların %10-15'inde total gen delesyonu ve duplikasyonlar gözlenmektedir. DNA dizi analizi ile saptanması mümkün olmayan bu delesyonlar ancak multiplex ligation-dependent probe amplification (MLPA), quantitative PCR, real-time PCR ve FISH ile CGH array yöntemlerinin birisinin yardımı ile tanımlanabilir. Bu delesyonlar; MLPA, FISH veya polimorfik genetik markerların kullanıldığı yöntemler ile saptanabilir. Hastalarda sıklıkla büyük delesyonlar gözlenir. Daha az sıklıkta, tek ekzon veya birden fazla ekzonun duplikasyonu mevcut olup bunlar MLPA ile tanımlanabilir.

Kalıtsal olgularda DNA dizi analizi ve delesyon/duplikasyon analizlerinin birlikte kullanılması ile mutasyonların tanımlanma oranı %93'lere ulaşabilmektedir.

 NF2 hastalarında uygulanan moleküler genetik testler

 Gen

 Test

 Mutasyon tipi

Mutasyon saptanma oranı (%)

 NF2

 DNA dizi analizi (sekans)

 Sekans değişiklikleri

75

 Delesyon/duplikasyon analizi (MLPA)

 Parsiyel ve total gen delesyonları

10-15