Gen Aktivasyonu

Transkripsiyonel olarak aktif bir kromatin bölgesini içine alan bir translokasyon sonrasında meydana gelen bu tür yeniden düzenlenmelerde yeni kimerik gen oluşumu gözlenmez.

IGH/MYC translokasyonu; bir onkogenin trankripsiyonal aktivasyonu için en iyi tanımlanmış translokasyonlardan birisidir. Burkitt lenfoma hastalarının yaklaşık %85’inde IGH/MYC, diğer hasta grubunda ise c-myc bölgesinin diğer düzenlenmeleri olan t(2;8)(p12;q24) veya t(8;22)(q24;q11) saptanır.

MYC geni; 8q24 bölgesine lokalize olup hücre proliferasyonun regülasyonunda etkili nükleer bir proteini kodlar. İmmunoglobulin genleri (IGH, IGK ve IGL) tarafından kontrol altında tutulan ve 3 ekzondan oluşan c-MYC geni IGH, IGK (2p12) veya IGK (22q11) genlerinden birisinin tam altına gelecek şekilde transloke olur. Yeniden düzenlenme esnasında, genellikle MYC geni 1. ekzonu kaybolur. Ancak, bu ekzon protein üretiminde yer almadığı için MYC fonksiyonunda bir değişikliği neden olmaz.  MYC bölgesinin immunoglobulin genlerinden birisi ile translokasyonu sonrasında normalden çok daha fazla MYC gen ürünü ekpresyonuna bağlı kontrolsüz hücre çoğalması gözlenir. MYC bölgesinin yeniden düzenlenmeleri lösemi ve lenfomalar için karakteristik olmakla birlikte solid tümörlerde gözlenmezler.

T hücreli akut lenfoblastik lösemi (T-ALL) hastalarının bir kısmında, 14. kromozom üzerinde yer alan ve c-MYC transkripsiyonunu kontrol altında tutan “T-hücre reseptör α” loküsü (14q11) ile c-MYC bölgesinin translokasyonları gözlenir. MYC bölgesi ile HOX11, TAL1 ve TAL2 loküslerinin translokasyonları da T-ALL olgularında gözlenen diğer yendiden düzenlenmelerdir. Bu düzenlenmeler sonrasında ortaya çıkan ekspresyon değişiklikleri, T hücre farklılaşmasının inhibisyonuna ve kontrolsüz hücre çoğalmasına neden olur.

Lösemi ve lenfoma hastalarında benzer şekilde aktivasyona neden olan farklı translokasyonlarda tanımlanmıştır. Foliküler lenfomaların çoğunda ve büyük hücreli lenfomaların bir kısmında gözlenen IGH/BCL2 translokasyonu BCL2 bölgesinin (18q21) aktivasyonuna yol açar. BCL2 overekspresyonu apoptozisi inhibe ederek lenfosit proliferasyonu ile programlanmış hücre ölümü arasındaki dengenin bozulmasına neden olur. Yine, Mantle hücreli lenfomalar için tipik olan IGH/BCL1 translokasyonu günümüzde iyi bilinen düzenlenmelerdendir. IGH loküsü ile hücre siklusunun regülasyonunda görevli olan cyclin D1 (BCL-1) loküsünün translokasyonu sonrasında BCL1 overekspresyonu gözlenir.