Familyal Akut Myeloid Lösemi (CEBPA)

Akut myeloid lösemili (AML) birçok bireyin bulunduğu ailelerde germline oluşmuş CEBPA mutasyonları saptanmıştır. Sporadik AML olgularında germline CEBPA mutasyonları bulunmamakta ancak somatik hücrelerde (lösemik hücrelerde) ortaya çıkmış CEBPA mutasyonları gözlenmiştir. Germline CEBPA mutasyonuna bağlı AML gelişen hastalar ile bilgiler çok kısıtlı olmakla birlikte bu olgularda hastalık sporadik AML'ye göre daha erken yaşta ortaya çıkar (genellikle dört yaş altı ve 50 yaş sonrası). "CEBPA bağlantılı AML" hastalarında, germline CEBPA mutasyonları bulunmayan ve normal karyotipe sahip sporadik AML'li hastalara göre prognozun daha iyi olduğu saptanmıştır. 

Tüm AML olgularının yaklaşık %9'unda lösemik hücrelerde CEBPA mutasyonları tanımlanmıştır. Karyotip anomalileri gözlenmeyen hastalarda ise bu oran %15-18'dir. Ancak bu hastaların sadece birkaç tanesinde germline mutasyon mevcuttur. Lösemik olmayan hücrelerde germline CEBPA mutasyonunun saptandığı AML olgularında ve birden fazla bireyde AML veya myelodisplastik sendrom (MDS) saptanmış bir ailede bu kişilerden birisinde germline CEBPA mutasyonu belirlenmesi "CEBPA bağlantılı AML" klinik tablosunu düşündürmelidir. 


MOLEKÜLER GENETİK TANI


CEPBA DNA Analizi

  • CEBPA geni tek ekzon içerir. Hastalarda bu ekzon DNA dizi analizi (sequencing) ile incelenerek mutasyonlar saptanabilir.
  • Lösemik olmayan hücrelerde yapılan DNA analizleri ile germline mutasyonlar tanımlanabilir. Bu hücrelerde CEBPA mutasyonunun varlığı germline mutasyonun belirlenmesinin ve "CEBPA bağlantılı AML" tanısının konmasını sağlar.
  • Germline mutasyonların tanımlanması için kan ve kemik iliği kullanılmamalıdır. Bunun yerine; bukkal swab, cilt biyopsi materyali, saç ve kıl kökü gibi örnekler kullanılmalıdır.
  • "CEBPA bağlantılı AML" olgularında bugüne kadar saptanan mutasyonların tümü küçük delesyonlar, duplikasyonlar veya insersiyonlara bağlı oluşan ve CEBPA proteinin N-terminal bölgesinin prematür trunkasyonuna neden olan frameshift (çerçeve kayması) mutasyonlardır.

 "CEBPA bağlantılı AML" hastalarında uygulanan moleküler genetik testler

 Gen

 Test

 Mutasyon tipi

Mutasyon saptanma oranı (%)

 CEBPA

 Non-lösemik hücrelerde DNA dizi analizi (sekans)

 Germline sekans değişiklikleri

>99